Weg met die smartphone: Jasmijn (11) kiest voor een simpele Nokia

En zo gaat zo'n gesprek dan thuis: "Papa, mag ik mijn telefoon thuislaten als we op vakantie gaan?" - "Natuurlijk lieverd, maar waarom wil je dat?" - "Dan kijk ik daar steeds op. Dat leidt alleen maar af en voegt niks toe."

Het is een gesprek dat Luc van Sas aan het begin van de meivakantie voerde met zijn elfjarige dochter Jasmijn. Toen het Venlose meisje naar groep 7 ging, was ze al een van de laatste drie kinderen uit haar klas zonder smartphone. Voor haar elfde verjaardag krijgt ze op eigen verzoek toch een iPhone cadeau. "Iets met sociale druk en angst dat ze buiten de groep zou vallen", zo omschrijft Van Sas het.

Hij spreekt duidelijke regels af met zijn dochter. Geen TikTok of Snapchat, maar wel schermtijd en ouders mogen te allen tijde de telefoon inzien. Toch beleeft Jasmijn weinig plezier aan haar mobieltje. Ze zit er wel op, speelt spelletjes en maakt foto's, maar nooit zo lang als haar leeftijdsgenoten. "Ik gebruikte vooral WhatsApp, daarin werd altijd wel iets gestuurd. Maar erg nuttig vond ik het niet. Dan stuurde iemand weer dat 'ie naar de stad ging en dan zat ik toch weer op dat ding."

Dus besluit Jasmijn om haar iPhone uit te zetten en hem thuis te laten als ze met het gezin in de meivakantie naar Marokko gaat. "Waarom zou ik die iPhone mee moeten nemen? Dan was ik op vakantie alleen maar met mijn telefoon bezig, terwijl we in een mooi land op vakantie waren." De telefoon blijft thuis in Venlo. Ook bij thuiskomst blijft hij onaangeroerd in de kast liggen en gaat Jasmijn een tijdje zonder telefoon.

Toch blijkt in de praktijk dat het soms onhandig is dat ze niet bereikbaar is, bijvoorbeeld als ze naar de handbaltraining fietst en een lekke band krijgt. Of als ze naar de supermarkt moet voor haar vader en ze voor het schap staat met een vraag. Samen met vader Luc bedenkt Jasmijn een oplossing: dé Nokia 3210, tegenwoordig met 4G. "Nu heb ik een domme telefoon", zegt Jasmijn met een lach, maar ze is er dolgelukkig mee. Met haar nieuwe telefoon kan ze bellen, sms'en en Snake spelen. "Als je hem aanzet, is er eigenlijk niks aan, want je kunt er maar weinig mee, maar ik vind het prima."

Missen doet ze niks. Ze zit nog niet in een klassenapp waarin een mentor berichten deelt, zoals vaak op de middelbare school het geval is. "Er is wel een klassenapp maar daar wordt niks nuttigs in gedeeld. Ik zie mijn klasgenootjes elke dag dus dan krijg ik dat toch wel mee", zegt Jasmijn gevat. Als de Venlose thuiskomt van school grijpt ze niet, zoals veel leeftijdsgenoten, naar haar smartphone. Ze besteedt haar vrije tijd aan handballen en honden van mensen in de buurt uitlaten.

Haar klasgenoten en vriendinnen reageren louter positief op de keuze die Jasmijn heeft gemaakt. "Mijn beste vriendin zei: 'Weet je wat leuk is, jij hebt een Nokia en die heeft verder niemand'", vertelt Jasmijn. "En haar vriendinnen sms'en haar ook gewoon." Toch zijn er ook sommige leeftijdsgenoten die het wel een beetje raar vinden: "Ze snappen niet dat ik mijn iPhone heb weggedaan."

Vader Van Sas is vooral ontzettend trots op de keuze van zijn dochter en benadrukt ook dat het 100 procent de beslissing van Jasmijn was: "Wij proberen onze drie kinderen op een verantwoorde manier om te laten gaan met schermtijd, maar we luisteren ook naar hun behoeften", legt de vader van drie kinderen (4, 9 en 11) uit. "Ik was verrast toen Jasmijn met het idee kwam om haar iPhone uit te zetten, maar juichte het zeker toe. En het scheelt ons weer een opvoedkundige taak", zegt hij met een grap.

Van Sas leest ook de onderzoeken dat jongeren veel stress ervaren door social mediagebruik en dat te veel schermtijd negatieve invloed heeft op kinderen. "Er zijn kinderen in de brugklas die zwaar verslaafd zijn aan hun telefoon, en stress krijgen omdat ze hun streak op Snapchat dreigen te verliezen. Dat is toch idioot, een smartphone is helemaal nog niet voor het kinderbrein bedoeld."

De Venlonaar deelde het verhaal van Jasmijn op LinkedIn en kreeg honderden positieve reacties van andere ouders. Of Jasmijn een leven zonder smartphone kan volhouden als ze straks naar de middelbare school gaat, dat blijft nog even ongewis. Van Sas: "Dat zien we dan wel, dat is pas over één jaar. Die iPhone ligt nog gewoon in de kast dus als ze hem weer wil, mag ze hem gebruiken, maar wel op een bewuste en verantwoorde manier."

En zijn andere kinderen? "De middelste, van negen jaar, weet dat het kansloos is om te vragen naar een smartphone, want zijn zus heeft ook moeten wachten tot haar elfde."