Home
Net binnen
Kijk
Luister
Meer
L1 Nieuws

Femicide is een rommelig begrip: 'De term wordt niet consequent gebruikt'

Janna Hoofs

24 juli 2025, 15:52 • Aangepast 24 juli 2025, 16:47 • 3 minuten leestijd

Femicide, ofwel het vermoorden van vrouwen is een haat-misdrijf.
© iStock
Femicide, oftewel vrouwenmoord, komt regelmatig in het nieuws. Als je de term opzoekt, zie je de betekenis: 'Het opzettelijk doden van een vrouw of meisje omdat ze vrouw is'. Maar volgens Janine Janssen, hoogleraar Criminologie aan de Open Universiteit, is het een moeilijke term.
"Femicide is een lastig begrip omdat het voor verwarring zorgt. Bij dodelijk geweld moet je goed onderzoeken waarom een vrouw is vermoord. Je moet snappen wat er speelt. Maar hoe weet je dat iemand gedood is omdat ze vrouw is?"

Wat maakt dat het begrip zo rommelig is?

"In Nederland, de media en bij de politie heeft de term 'femicide' vaak een verband met de relationele sfeer. Maar in andere landen wordt ook aan dodelijke slachtoffers bij bijvoorbeeld mensenhandel of gewapende conflicten gedacht", gaat Janssen verder. "Bij femicide moet je dus altijd goed doorvragen waar het nou precies om gaat. Eén keer in de acht dagen wordt er een vrouw vermoord. Maar dat zijn alle vrouwen, niet alleen binnen femicide. Je moet dus per zaak bekijken wat er onder femicide valt, maar dat is niet altijd duidelijk. Er is veel geweld in de intieme sfeer, maar de cijfers zeggen niet waarom een vrouw vermoord is. Die zeggen alleen wie het heeft gedaan."
  • Amstenrade in rouw om doodgeschoten Joeweela (39)
    LEES OOK

    Amstenrade in rouw om doodgeschoten Joeweela (39)

    • Werkt de term 'femicide' dan eigenlijk wel?

    "Ik vind het een moeilijke term. Het gaat dan om het doden van vrouwen omdat ze vrouw zijn. Maar dan heb je het over gender, dat gaat over opvattingen. Mensen vinden vrouwen bijvoorbeeld minderwaardig en zien ze als meubelstukken of huisdieren. Dan is het makkelijker om geweld te gebruiken. De statistieken gaan over het geslacht en dat staat daar los van. Femicide is een term die zich niet in harde cijfers laat vatten. Want niet elke dode vrouw is dus het slachtoffer van femicide."
    Toch heeft de term ook voordelen zegt Janssen. "Het is wel een krachtige term en het geeft een signaal af van 'Er is echt iets aan de hand en er moet iets gebeuren."
    Wat zijn de drijfveren achter femicide?
    "Het zijn opvallend vaak escalaties, gewelddadige patronen die al langer lopen. Mensen moeten begrijpen dat het niet uit de lucht komt vallen. Het heeft een aanloop, er gaat een proces aan vooraf. Elk jaar zijn 1,3 miljoen mensen slachtoffer van huiselijk geweld. Dat is het voortraject."
  • Slachtoffers intiem geweld wachten lang op hulp
    LEES OOK

    Slachtoffers intiem geweld wachten lang op hulp

    • Wat kun je daar tegen doen?

    "Je moet begrijpen dat een slachtoffer bang kan zijn voor de reactie van de dader als ze met hun verhaal naar buiten komen. De dader zou bijvoorbeeld agressiever kunnen worden. Ook weten slachtoffers niet altijd de weg naar instanties die ze kunnen helpen. Daarnaast kunnen omstanders zoals vrienden, familie, collega's of zelfs buurtbewoners iets doen. Zij kunnen het zien of herkennen. Je moet alert zijn op gevaarlijke patronen zoals isolatie van het slachtoffer. Iemand trekt zich bijvoorbeeld terug en komt niet meer in sociale kringen. Slachtoffers zijn ook buitengewoon eenzaam. Zeg ook niet 'Ik snap niet dat je niet weggaat', slachtoffers schamen zich namelijk. Daarom is dat getal van 1,3 miljoen slachtoffers van huiselijk geweld ook zo belangrijk. Je bent niet de enige, er is geen reden voor schaamte."

    U zet zich in om femicide onder de aandacht te brengen. Waarom is dat?

    "Ik richt me op geweld in het algemeen. Met name geweld in de intieme relaties. We leven namelijk in bange tijden en ergens moet het veilig zijn op deze wereld. Dat moet je thuis zijn. Jonge kinderen moeten leren dat thuis een veilige omgeving is. Als kinderen in een onveilige situatie opgroeien dan nemen zij dat vaak mee in hun volwassen wereld. Dus door dit onder de aandacht te brengen, is de hoop dat de wereld over een tijdje veiliger is."

    Acht rode vlaggen die leiden naar femicide
    Femicide, ofwel het vermoorden van vrouwen is een haat-misdrijf. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) worden in Nederland jaarlijks zo'n 40 vrouwen door hun (ex-)partner vermoord. Er zijn er acht fases in de aanloop naar femicide, de zogenaamde rode vlaggen:

    1. Er is bij de pleger een geschiedenis van controle en agressief gedrag

    2. De dader wil zo snel mogelijk stappen zetten in de relatie: samenwonen, trouwen, kinderen krijgen

    3. De controle van de pleger wordt steeds heftiger; het slachtoffer wordt geïsoleerd van familie en vrienden, er kan sprake zijn van fysieke danwel psychische mishandeling

    4. De vrouw neemt afstand en wil de relatie beëindigen

    5. De situatie escaleert. De dader gaat het slachtoffer stalken, hij is extreem jaloers

    6. Bij de pleger ontstaan gedachten om zijn ex-partner te doden

    7. Gedachten over de moord worden concrete plannen

    8. De dader doodt het slachtoffer, eventueel gevolgd door zelfmoord en doding van de kinderen

    💬 WhatsApp ons!
    Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via WhatsApp of stuur een mail naar redactie@l1.nl!

    Formulier is aan het laden