Zorgen over afschaffen luchtalarm: 'elke seconde telt'

Het waarschuwings- en alarmeringssysteem: de WAS-paal © iStock
Eind 2025 komt er een einde aan het luchtalarmeringssysteem. Het systeem wordt vervangen door NL-Alert. In een noodsituatie krijgen mensen dan een bericht op hun telefoon. De Veiligheidsregio Zuid-Limburg vindt het geen goed idee dat het luchtalarm wordt afgeschaft
Volgens demissionair minister Yesilgöz van Justitie en Veiligheid biedt de sirene tegenwoordig echter nauwelijks nog voordelen. Uit onderzoek blijkt dat het geluidssignaal minder mensen bereikt dan de mobiele meldingen.

Kritisch op afschaffing

De Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL) is kritisch op het plan van Yesilgöz. Vice-voorzitter van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg en burgemeester Hans Verheijen van Sittard-Geleen vindt het afschaffen van het luchtalarmsysteem een slecht idee: "Bij risico's, en die kunnen we hebben in deze regio, telt elke seconde. Dan wil je niet dat het minuten duurt voordat je een signaal hoort." Volgens Verheijen duurt de ontvangst van een NL-Alert langere tijd voordat iedereen wordt gewaarschuwd via zijn mobiele telefoon. "Terwijl bij een klap op de knop de sirene te horen is."

Chemische industrie

De aanwezigheid van Chemelot speelt een grote rol dat VRZL kritisch is op de afschaffing van het luchtalarmsysteem. "De aanwezigheid van chemische industrie en met de daarbijbehorende risico's geldt dat elke seconde telt. Het is dus bitter noodzakelijk dat we een snelacterend systeem hebben."
In de afgelopen vijf jaar werd het alarm twee keer ingezet bij een noodsituatie, allebei in Zuid-Limburg: een keer vanwege de overstromingen in 2021 en een keer vanwege giftige stoffen die vrijkwamen op industrieterrein Chemelot in 2019. De sirene is daarnaast alleen praktisch bijna alleen tijdens de maandelijkse test te horen.

Verouderd systeem

De Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN) is minder stellig dan hun collega's in Zuid-Limburg. "Wij zien dat het luchtalarmeringssysteem een verouderd systeem is en ook niet een geheel dekkend systeem is", zo legt een woordvoerder van de VRLN uit. "Omdat wij bijvoorbeeld geen Chemelot in ons gebied hebben, is het risico voor ons minder groot. Al hebben wij ook een spoorwegennetwerk waar treinen met gevaarlijke stoffen rijden."

Maatwerk

Minister Yesilgöz heeft laten weten dat ze de zorgen serieus neemt. "Daarom zal ik in mijn besluit rekening houden met lokaal maatwerk voor locaties met een hoog risico." Concreet betekent dat volgens haar dat in een aantal gebieden nog een extra waarschuwingssysteem, naast NL Alert, blijft bestaan. Het is niet duidelijk of dat het bestaande luchtalarm is, of iets anders. Verheijen: "Dit leidt tot te veel onduidelijkheid, ook in de samenleving. Mensen hebben zorgen hierover en er moet snel helderheid komen."

Grensregio

Zowel de Veiligheidsregio Limburg-Noord als Zuid willen dat er goed wordt gekeken dat Limburgers regelmatig verblijven in de grensregio. Uit onderzoek van Yesilgöz blijkt dat 92 procent van de mensen een NL-Alert ontvangen. Verheijen: "We zijn een hele aparte regio want we hebben 220 kilometer grens om ons heen liggen, dus mensen zitten vaak met hun mobiele telefoon op een buitenlands netwerk. Die krijgen dan geen bericht. Daarom is het belangrijk dat we de sirenes in deze regio houden totdat er een goed dekkend systeem is, want 8 procent ontvangt geen NL-Alert."
Dat beaamt ook de woordvoerder van VRLN: "Wij willen de garantie dat er een robuust alarmsysteem komt wat ook in grensgebieden voldoende dekking heeft en mocht de techniek van het NL-Alert falen, dan moet er wel een alternatief beschikbaar zijn."

538 NL-Alerts

Sinds de start van het NL-Alert in 2012 werden er 538 meldingen verstuurd. NL-Alert is dus inmiddels goed genoeg verbeterd om het systeem met de sirenes te vervangen, zegt Yesilgöz.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via WhatsApp of stuur een mail naar redactie@l1.nl!