Gehelmde mannen uit verleden als trots van Heerlen

Mural in het Romeins Kwartier bij bioscoop Quatro in Heerlen. © gemeente Heerlen
Als je uit Maastricht komt zie je pas hoe bijzonder Heerlen is. Het publiek in de zaal gniffelt bij deze opmerking van Camille Oostwegel. Moraal van het verhaal: Heerlenaren hebben genoeg redenen om trots te zijn op hun stad.
Een paar honderd mensen zijn dinsdagavond afgekomen op de maandelijkse debatavond Podium Royal, waar de werkgroep de Ziel van Heerlen zijn bevindingen presenteert. Aan ideeën geen gebrek.

Souk

Om in de sfeer te blijven zou de lelijke achterkant van het Maankwartier (stationsomgeving) kunnen veranderen in een toegang tot een mediterraan wijkje. De omgeving van de Willemsstraat, waar nu al een aantal buitenlandse winkels is geconcentreerd, doorontwikkelen als de souk van Heerlen. Met kleine straatjes en doorkijkjes over en weer tussen Maankwartier en een nieuw Willemskwartier.
Parkeergarages
Parkeergarages van Q-park in Heerlen krijgen volgens die ideeën een thematische invulling, zodat je tijdens het parkeren meteen wordt geconfronteerd met het rijke verleden van de stad. Rond de kantoren van ABP en APG zou een ‘tropische tuin’, met bomen die het hele jaar groen zijn, een oase van rust kunnen zijn. En niet te vergeten het halfronde amfitheater op het nu nog saaie plein voor het stadhuis, zodat het Romeins verleden niemand meer ontgaat. Heerlen is tenslotte duizend jaar ouder dan Amsterdam.

Erfgoed

Het begon allemaal drie jaar geleden, vertelt Oostwegel. De hotelondernemer werd benaderd door Ron Meyer, toen nog fractievoorzitter van de SP in Heerlen. Of Oostwegel niet de kar wilde trekken van een adviesclub op het gebied van erfgoed. Als exploitant van historische panden voor zijn hotels weet Oostwegel hoe de hazen lopen.
(Tekst gaat verder onder foto.)
Camille Oostwegel van werkgroep de Ziel van Heerlen. © Jean-Pierre Geusens

Mannenclub

Samen met Leonie Kohl (stadspromotor), Govert Derix (filosoof) en Joos Philippens (journalist) vormde Oostwegel de werkgroep De Ziel van Heerlen, die gevraagd en ongevraagd advies geeft aan de gemeente. Kohl is inmiddels vervangen door Huib Daniëls (oud-ambtenaar), waardoor De Ziel nu louter een mannenclub is.
Maar het doel blijft zoals destijds in de kennismakingsbrief stond aan burgemeester en wethouders van Heerlen: "Toezien op het zorgvuldig omgaan met het Heerlense (gebouwde) erfgoed en zelf met ideeën komen voor plekken waar dat erfgoed een impuls nodig heeft." Met de nadruk op architectuur, schoonheid, stedelijk groen en duurzaamheid.

Aanspreekpunt

Het college van b en w begroette naar eigen zeggen het initiatief 'met buitengewoon enthousiasme.' Zo kreeg de werkgroep een vast aanspreekpunt binnen het ambtelijke apparaat, zodat ze niet steeds met hun ideeën moeten leuren om toegang te krijgen tot de gemeente.
De werkwijze is simpel: wekelijks door vooral het centrum van de stad wandelen en praten met mensen. Drie van de vier werkgroepleden wonen overigens niet in Heerlen, maar ze hebben wel allemaal veel liefde voor de stad. Ze krijgen er geen cent voor. De afgelopen drie jaar zijn zo’n 150 gesprekken gevoerd met bewoners, bestuurders, bedrijven, instellingen en ondernemers.

Helmen

Philippens vat de geschiedenis van Heerlen samen. "Mannen met helmen hebben een grote rol gespeeld. Eerst de Romeinen, toen de ridders in de Middeleeuwen en later de mijnwerkers." De Ziel van Heerlen vindt dat deze belangrijke periodes veel meer nadruk moeten krijgen in het beeld van de stad. Om de trots van de inwoners groter te maken.
(Tekst gaat verder onder foto.)
Laatste steenkool uit ON1 in Heerlen, 31 december 1974. © ANP
Tijdens rondleidingen die Oostwegel en Philippens geven, komen ze tot een opvallende waarneming. Zeker als de wandelaars uit Maastricht komen. "Het verwachtingspatroon van Maastrichtenaren is heel laag. Als je een rondleiding geeft zijn ze vaak heel verrast", zegt Philippens.

Ergens beginnen

Ideeën leveren is één, concrete resultaten boeken gaat stroperiger. Maar je moet ergens beginnen. "Drie goeie ambtenaren krijgen meer voor elkaar dan zeven matige,” meent Philippens. Oostwegel noemt de relatie met de gemeente goed, “maar er is meer snelheid nodig."
Zo bemoeien zich volgens hem drie architecten met de herinrichting van het Raadhuisplein, wat het tempo niet ten goede komt. Het drastisch aanpassen van de 'racebaan' tussen Thermenmuseum en Mijnmuseum zou de binnenstad volgens Oostwegel een enorme kwaliteitsimpuls geven, met als hart Forum Coriovallum (amfitheater naar Romeins voorbeeld) als nieuwe naam voor het Raadhuisplein.

Vrolijke wandeling

De ideeënmachine heeft haar ideaalbeeld vertaald in een foldertje: ‘Vrolijke wandeling door het Heerlen van 2030’. De geschiedenis moet het stadsgevoel vergroten. “Het nieuwe elan is voelbaar en heeft nog een belangrijk effect,“ is de hoop van de De ziel van Heerlen.
"De stad is zó aantrekkelijk geworden dat ze het krachtige centrum vormt van Parkstad. De belangstelling om in het gebied te wonen is gegroeid, ondanks de vergrijzing." De vier mannen vinden dat over een jaar of twee hun aanjaagfunctie erop zit.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via WhatsApp of stuur een mail naar redactie@l1.nl!