Excuses aan Q-koortspatiënten: 'Doen alsof het normaal is'

Q-koorts kun je krijgen door de bacterie die besmette geiten, schapen of runderen verspreiden © iStock
Nationale ombudsman Reinier van Zutphen vraagt de overheid opnieuw om excuses aan Q-koortspatiënten. Deze mensen vragen ruim 15 jaar na de uitbraak van de epidemie nog steeds om erkenning en herkenning van hun klachten, blijkt uit het vrijdag gepresenteerde onderzoek "Leven met Q-koorts" van de Nationale ombudsman.
Een van die patiënten is de Limburgse Jet van der Linden. In 2013 verloor ze haar 16-jarige zoon Joep aan de gevolgen van de ziekte en ook zelf ervaart ze dagelijks hoe het is om met de ziekte te moeten leven. "Uiteraard vind ik excuses fijn."

Q-koortsuibraak

Tussen 2006 en 2009 werd Nederland getroffen door de grootste Q-koortsuitbraak ooit. Q-koorts is een zogenoemde zoönose, een dierziekte die kan overgaan op mensen. Met name geiten in boerderijen in Noord-Brabant en in mindere mate Limburg werden ziek, waarna tienduizenden mensen besmet raakten en meer dan honderd patiënten overleden. De overheid heeft indertijd het publiek lange tijd niet geïnformeerd over de Q-koortsuitbraken op boerderijen, en gaf geen informatie over de risico's voor mensen.

Geen energie

Vijftien jaar later ervaren patiënten nog dagelijks de ernstige gevolgen van de epidemie, met name problemen op medisch, sociaal en financieel vlak. "Sinds ik de ziekte heb, heb ik 50 procent van mijn energie ingeleverd", vertelt Jet tijdens de L1 Nieuwsshow op de radio. "Ik ben altijd moe, heb altijd hoofdpijn en altijd spierpijn." Ze hoort ook van andere mensen met Q-koorts wat voor gevolgen dat bij hen heeft. "Ik ken verhalen van mensen die hun banen kwijt zijn, de hele dag in bed liggen en er financieel enorm op achteruit zijn gegaan."

'Doen alsof het normaal is'

Jet zou het fijn vinden als er excuses komen voor hoe er is omgegaan met de Q-koorts. Dat heeft ze nooit gehad. "Ze deden alsof het allemaal normaal was. Er werd tegen ons gezegd: 'Als je gaat wandelen, kijk dan maar eerst op de site van het RIVM of er iets heerst'. Gaat u, voordat u gaat wandelen, op de site van het RIVM kijken of er iets heerst? Dat doet geen mens.”

Derde keer excuses

Het is de derde keer dat om excuses gevraagd wordt. Eerder, in 2012 en 2017, deed de ombudsman ook al onderzoek naar de gevolgen van Q-koorts. Maar de belangrijkste aanbevelingen zijn nog steeds niet opgevolgd. Reden voor de ombudsman om met name het ministerie van Volksgezondheid nóg een keer op te roepen excuses te maken en de Q-koortspatiënten de erkenning en ondersteuning te geven die ze nodig hebben.

Vechten voor erkenning

Jet hoop dat driemaal scheepsrecht is. "Het lange wachten en niks doen maakt patiënten moedeloos. Ze moeten een onderzoekscentrum gaan opstarten, onderzoeken wat het is en nagaan of er medicatie is", zegt Jet. Desalniettemin gaat ze vrijdagmiddag naar Den Bosch om bij het overhandigen van het rapport aanwezig te zijn. "Ook al kost het veel energie, er zullen toch mensen moeten zijn die zich ervoor inzetten. Morgen ben ik niks waard. Maar we willen blijven vechten voor erkenning en wat er gebeurd is."

Toekomstperspectief

Ook de ombudsman vindt dat de overheid nu iets moet gaan doen. "Het is nu echt tijd dat de overheid zijn verantwoordelijkheid pakt en niet dezelfde fouten maakt als in het verleden", aldus Van Zutphen. "Het is tijd dat we Q-koortspatiënten weer een toekomstperspectief geven. Excuses van de overheid zijn daarbij een cruciale eerste stap."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via WhatsApp of stuur een mail naar redactie@l1.nl!