Gezondheidsministers in Kerkrade 'om te leren van Limburg'

De ministers bezochten in Kerkrade het Sjevemethoes, een voormalige kerk die getransformeerd is in een buurthuis. © L1 (Maurice de Heus)
Twee ministers en een staatssecretaris streken maandagmiddag neer in het Kerkraadse Chevremont. De demissionaire bestuurders Helder, Dijkstra en Van Ooijen wilden leren over de Limburgse zorgaanpak.
"Ik heb geleerd dat de samenwerking heel belangrijk is en tijd nodig heeft", zo zegt minister Pia Dijkstra over de lessen uit Limburg.

In de kinderschoenen

De samenwerking die in Limburg een decennium oud is, staat nationaal pas in de kinderschoenen met het Integraal Zorgakkoord. Juist de afstemming tussen huisartsen, verzekeraars, ziekenhuizen, ouderenzorg, GGZ en gemeenten gebeurt in Limburg al veel langer. Dat kwam vooral doordat de maatschappelijke noodzaak van een alarmerende Limburgse gezondheid al veel eerder wordt onderkend.
Het rapport De Limburg Factor legde in 2015 de basis voor programma's als Trendbreuk, om de gezondheidsachterstand in Zuid-Limburg weg te werken. "Je moet niet denken dat het van vandaag of morgen gaat. Maar hier zie ik dat de partijen elkaar weten te vinden. Dat is zo belangrijk, omdat alles met alles samenhangt", aldus Pia Dijkstra.

Positieve Gezondheid

De ministers bezochten in Kerkrade het Sjevemethoes, een voormalige kerk die getransformeerd is in een buurthuis. Juist het betrekken van het sociaal domein in de gezondheidszorg past bij de Limburgse aanpak. "De gezondheidsuitdaging is hier groot. Mensen worden hier in sommige wijken een aantal jaren minder oud dan in andere wijken. Dat is heel zorgelijk", aldus minister Connie Helder.
De aanpak in Limburg leidde onder meer tot de introductie van het begrip Positieve Gezondheid. Daarin wordt gezondheid niet alleen bepaald door de medische staat, maar ook door het mentale welzijn. Sociale contacten, vriendschap, voldoening, het zijn elementen die via Positieve Gezondheid het sociaal domein binnenkwamen. "Dat wordt nu ook nationaal beleid door het Integraal ZorgAkkoord", aldus Pia Dijkstra.

Heerlen-Noord

Het besef dat de gezondheidsproblemen in Limburg veel breder aangepakt zouden moeten worden, leidde in 2018 tot de start van het Gezondheidsakkoord. Bij dat initiatief sloten zich niet alleen zorginstellingen aan, maar ook partijen als werkgevers en vakbonden. "Je ziet hetzelfde in Heerlen-Noord, waar koning Willem-Alexander deze week op bezoek was. Je kunt gezondheidsproblemen daar niet oplossen zonder aanpak van woningproblemen, werk of veiligheid. Het is een project van de lange adem. Dat geldt ook voor de aanpak van de gezondheidsproblemen in Zuid-Limburg, daar moet je de tijd voor nemen". aldus Wiro Gruisen van zorgverzekeraar CZ.

Lange termijn

De Limburgse partijen hamerden bij demissionaire ministers en hun ambtenaren vooral op het belang om langdurig te investeren in de gezondheidsverbetering in Zuid-Limburg. "De meeste projecten krijgen maar voor een beperkt aantal jaren geld", aldus gedeputeerde Marc van Caldenberg. "Dat geldt ook voor de regio-deal. Je zou, net als voor het project in Heerlen-Noord, een garantie voor langere tijd moeten geven, zodat we de problemen structureel kunnen aanpakken. Want we mogen met de sociale agenda van Limburg hartstikke trots zijn."

Gezonde Basisschool

Door het slechte weer werd de wandeling door Kerkrade ingekort. De regen ging niet ten koste van een bezoek aan Brede School De Steltloper, waar naast de kinderopvang ook een 'Gezonde Basisschool van de Toekomst' gevestigd is. Staatssecretaris Maarten van Ooijen bezocht het project eerder in 2023. "Die Gezonde Basisschool van de Toekomst is ook een project dat in heel Nederland navolging krijgt. Er was hier onlangs nog een vertegenwoordiging uit Groningen, want ook daar willen ze gaan starten met het concept", aldus Van Ooijen.

PlusPraktijk huisartsenzorg

Huisarts Luc Harings uit Landgraaf informeerde Van Ooijen, Dijkstra en Helder over de opzet van de nieuwe huisartspraktijken in Limburg. In die zogenaamde PlusPraktijk kan de huisarts terugvallen op een heel netwerk van collega's, jeugdzorg, GGZ of sociaal domein van de gemeente. Juist het werken over de grenzen van de eigen organisatie blijkt zowel qua financiering als traditie een uitdaging. "We lopen tegen de grenzen van de zorg aan", zo zegt minister Connie Helder. "Ook de gemeente heeft niet zo maar mensen en financien. Dus waar kunnen mensen elkaar goed helpen? We kunnen leren hoe Limburg die samenwerking heeft georganiseerd."

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via WhatsApp of stuur een mail naar redactie@l1.nl!