Speelgoedloze kinderopvang: saai of de toekomst?

Peuters bij kinderopvang Ut Buurke spelen met schuimpjes en sponzen © L1 (Sterre Schlicher)
Torens maken van satéprikkers of een schommel maken van touw. Bij kinderopvang Ut Buurke in Kelmond wordt speelgoed steeds vaker vervangen door stokjes, stoffen of dozen. De reden: het stimuleren van de creativiteit van jonge kinderen.
En dat zal in de toekomst op steeds meer plekken voorkomen, is de verwachting. Sterker nog, die verschuiving is nu al gaande, ziet pedagoog Ingeborg Dijkstra. "Ouders en leraren lijken zich ervan bewust dat we terug moeten naar het voelen met de handen."

'Waar is het speelgoed?'

De laatste dag van de volledig speelgoedloze week bij de kinderopvang in Kelmond is aangebroken. De allerjongsten spelen met flesjes gevuld met zeepsop of kleuren touw, de oudere kinderen bij de BSO houden zich deze vrijdagmiddag creatief bezig met kartonnen dozen. Aan het begin van de week was het toch wel even wennen, vertelt eigenaresse Ettien Eijssen. "Maandag kwamen een paar kinderen met tegenzin. Ze vroegen: 'waar is het speelgoed?'"
De poppen waren weg, de puzzels verdwenen en de treinen opgeruimd. In plaats daarvan lagen er schuimpjes, sponzen of eierdozen. Volgens de eigenaresse van de kinderopvang maakt het de kleine peuters eigenlijk niet zoveel uit, zij spelen met wat ze hebben en vermaken zich al snel. De groteren daarentegen moesten af en toe wel even op weg geholpen worden met wat ze kunnen doen met de materialen. "Een jongen voetbalt graag en hij vroeg om een bal. Maar die is er deze week niet. Hij heeft toen zelf een bal in elkaar proberen te knutselen door middel van een ballon, tape en stoffen. Anderen maakten weer van een doos een vliegtuig of een schatkist. Iemand maakte zelfs een eigen puzzel. Je kan het zo gek niet verzinnen, maar trots waren ze er wel op. Alles moest mee naar huis."
Met rietjes en dozen worden diverse creaties gemaakt © L1 (Sterre Schlicher)

Creativiteit prikkelen

De kinderdagopvang in Kelmond is één van de drie scholen in Limburg die is aangesloten bij de Verenigde Agrarische Kinderopvang (VAK). Dat houdt in de opvang zich in een agrarische omgeving bevindt, zoals op een boerderij, en kinderen meer in contact laat komen met natuur en dieren. Deze week stond in het teken van helemaal geen speelgoed gebruiken, maar de opvang is al langere tijd bezig om kinderen spelen op een andere manier te laten ervaren. Er wordt elk jaar steeds minder gebruik gemaakt van het standaard speelgoed en steeds meer van materialen die kinderen aan het denken zetten. Een voorbeeld daarvan is sensorisch speelgoed; speelgoed waarbij de zintuigen worden geprikkeld, zoals gekleurde rijst of voelen aan scheerschuim.
Gekleurd rijst, waarmee gespeeld wordt © L1 (Sterre Schlicher)
Dijkstra ziet in de praktijk ook dat daar meer behoefte aan is bij ouders. "We zijn zo digitaal bezig, dat ouders het vaak fijn vinden als er op een opvang juist de creativiteit wordt geprikkeld, veel naar buiten wordt gegaan en meer met de handen wordt gedaan." Volgens Dijkstra zijn veel pedagogen het er dan ook over eens: geef liever een materiaal zoals satéprikkers of macaronikorrels dan 'voorgeprogrammeerd speelgoed' zoals een Barbie. "Kinderen zijn dan langer bezig om te kijken: wat kan ik hier allemaal mee doen? In plaats van dat er van tevoren al bedacht is op welke manier ermee gespeeld moet worden."

Meer plekken

Eijssen denkt dat in de toekomst op meerdere plekken dit soort initiatieven gaan groeien. En ook Dijkstra ziet die verschuiving nu al gebeuren. "Steeds meer kinderdagverblijven leggen bijvoorbeeld een schooltuin aan, zodat kinderen weer eens in de grond bezig zijn en vieze handen krijgen. Dat is dan weer iets anders dan dit initiatief, maar je ziet dus wel dat er meer behoefte blijkt te zijn aan op een andere manier spelen. Meer buiten en meer creatief."
De kast ligt vol met materialen © L1 (Sterre Schlicher)

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via WhatsApp of stuur een mail naar redactie@l1.nl!