Bedrijven gaan hightech koeler maken voor Einstein Telescoop
19 februari, 07:24 • 2 minuten leestijd
Bedrijven uit Enschede en Hengelo gaan samen met de Universiteit Twente (UT) een geavanceerd koelsysteem ontwikkelen dat kan worden gebruikt voor de Einstein Telescoop. Demissionair minister Robbert Dijkgraaf (Wetenschap) heeft hiervoor een subsidie van 2,6 miljoen euro verstrekt.
Nederland probeert samen met België en Duitsland de prestigieuze Europese opdracht binnen te halen van een observatorium dat zwaartekrachtsgolven uit de ruimte moet gaan meten. Het enorme ondergrondse instrument moet in het grensgebied van Zuid-Limburg worden gebouwd.
Trillingsvrij
De 'telescoop' wordt een driehoek van buizen van elk tien kilometer lang, die honderden meters onder de grond moet komen te liggen. Om zeer zwakke signalen uit het heelal te kunnen detecteren, moet het instrument trillingsvrij kunnen koelen tot zeer lage temperaturen.
Maastricht
De bedrijven Demcon kryoz uit Enschede en Cooll uit Hengelo gaan samen met wetenschappers een systeem ontwikkelen dat met behulp van neon, waterstof en helium kan koelen naar een temperatuur van min 263 graden Celsius. Ze zijn van plan om drie exemplaren te bouwen. Eén daarvan zal in Enschede worden gebruikt door de UT en twee daarvan komen in Maastricht te staan.
Belangrijke investering
Minister Dijkgraaf spreekt van een "een belangrijke investering in ons land en de internationale wetenschap" Italië is de enige tegenkandidaat die ook hoopt de opdracht voor de Einstein Telescoop binnen te halen. In 2025 of 2026 zal worden besloten welk projectvoorstel de voorkeur heeft. De bouw van de telescoop moet vervolgens in 2030 van start gaan.
Geboorteproces
Onderzoekers willen de telescoop gebruiken om het geboorteproces van zwarte gaten beter te leren begrijpen. Ook hopen ze inzichten op te doen over "de aard van het heelal direct na de oerknal". Het geavanceerde instrument zal ook worden gebruikt om de relativiteitstheorie van Einstein te testen.
Hoe werkt de Einstein Telescoop? Dat leggen we in onderstaande video uit:
