Nieuws

Frans Weekers was tegen strenge toeslagenregels

© ANP
Voormalig staatssecretaris Frans Weekers (Financiën) uit Weert zocht naar een manier om de harde regelgeving rond toeslagen te omzeilen.
Dat zegt hij tegen de ondervragingscommissie die onderzoek doet naar het schandaal met de kinderopvangtoeslag. Hij was tegenstander van de strenge toeslagenregels, maar zag uiteindelijk toch geen ruimte in de wet. "Had ik mijn 'gut feeling' nou maar gevolgd", zegt Weekers met de kennis van nu.

Geen vrijheid

Dat gebeurde niet, omdat het ministerie van Sociale Zaken vasthield aan de strenge regels. Deze schrijven voor dat ouders het volledige bedrag aan ontvangen toeslagen moeten terugbetalen als ze hun eigen bijdrage niet volledig hebben betaald. Een uitspraak van de Raad van State bevestigde dat de wet nu eenmaal zo werkt. "Ik voelde de vrijheid niet om daarvan af te wijken", zegt Weekers.

Nauwelijks ruimte voor maatwerk

In tegenstelling tot belastingregels, laat de toeslagenwet nauwelijks ruimte om rekening te houden met individuele gevallen en zo maatwerk te leveren. "Je bent met handen en voeten gebonden aan het beleid van de vakministers", zegt Weekers. De VVD'er vond het bovendien niet gepast om zich actief te bemoeien met regels waarvoor een andere bewindspersoon verantwoordelijk is. "Andere bewindslieden kunnen ook niet zomaar in mijn portefeuille gaan rommelen."

Naar elkaar wijzen

Wel heeft Weekers de strenge regels aangekaart bij toenmalig minister van Sociale Zaken, Lodewijk Asscher. Dat gebeurde 'in de marge' van een overleg: na afloop gaf Weekers een notitie over de hardheid van het systeem aan Asscher, zegt hij. Maandag wordt Asscher, inmiddels PvdA-leider, zelf ook gehoord over zijn rol in de toeslagenaffaire. De Belastingdienst en het ministerie van Sociale Zaken wijzen tijdens de verhoren steevast naar elkaar. De fiscus is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid, terwijl Sociale Zaken over de wetten rond kinderopvangtoeslag gaat.

Regels aangepast

Uiteindelijk heeft Financiën die regels wel zelf aangepast, nadat de schaal en de ernst van de toeslagenaffaire waren blootgelegd. Achteraf denkt Weekers: hadden we dat nu maar eerder gedaan. "Maar daar hebben mensen niets aan."

Ontspoorde fraudejacht

Weekers zei ook tijdens het verhoor dat hij zich er niet van bewust was dat zijn Belastingdienst bepaalde ouders hard en groepsgewijs behandelde in de jacht op fraudeurs. Hij wist niet dat ouders die stonden ingeschreven bij van fraude verdachte gastouderbureaus vaak zomaar enorme bedragen aan kinderopvangtoeslag moesten terugbetalen. "Anders had ik wel ingegrepen", bezweert Weekers. Wat er met ouders is gebeurd in de toeslagenaffaire is 'diep triest' en 'schandalig'.

Bulgarenfraude

In het verhoor erkende Weekers ook dat het kabinet, en daarmee de Belastingdienst, de fraudeaanpak flink opschroefde naar aanleiding van de beruchte Bulgarenfraude. Toen de Kamer ook een hardere fraudeaanpak eiste, waarschuwde Weekers al dat 'de goeden onder de kwaden zullen lijden'. Daarmee bedoelde hij niet dat onschuldige ouders onterecht als fraudeur behandeld zouden worden, legt hij nu uit. De oud-bewindsman probeerde daarmee te zeggen dat ouders vaker zelf met bewijzen moeten komen en soms langer moeten wachten op antwoorden van de Belastingdienst.

Onvoldoende maatschappelijke antenne

"Ik werd elke keer weer opnieuw verrast als incidenten en problemen naar boven kwamen via de media, via Kamerleden, terwijl het niet op mijn bureau kwam", zegt Weekers ook. Nog steeds komt veel informatie naar boven zonder dat de staatssecretarissen die nu over de Belastingdienst en Toeslagen gaan deze zelf naar boven brengen. Dat komt volgens Weekers doordat 'op bepaalde plekken onvoldoende maatschappelijke antenne aanwezig was binnen de dienst'.

💬 WhatsApp ons!
Heb jij een tip of opmerking voor de redactie? Stuur ons een bericht via whatsapp of stuur een mail naar redactie@1limburg.nl!