Iedereen feest op Insta, jij ligt alleen op de bank: zomer maakt jongeren eenzamer
Niet alleen ouderen voelen zich in de zomer weleens eenzaam, ook jongeren ervaren in deze periode vaker gevoelens van eenzaamheid. "Voor de één is de zomer een opluchting: minder stress en lekker op vakantie. Voor de ander leveren sociale media juist druk op. Je ziet iedereen genieten op festivals en vakanties, terwijl je eigen agenda leeg blijft."
Dit zegt Evelyne Linssen, senior beleidsfunctionaris bij de GGD Zuid-Limburg. Volgens Linssen zou je verwachten dat eenzaamheid vooral bij ouderen speelt, maar je ziet ook dat juist bij jonge mensen de gevoelens van eenzaamheid behoorlijk omhoog schieten.
Niet sexy
"Het is natuurlijk niet echt een sexy thema. Eenzaamheid heeft vaak een negatieve klank. Maar de meeste mensen willen graag verbinding, gezien worden en goede gesprekken voeren. Oorzaken als psychische klachten, stress, maar ook sociale media kunnen de gevoelens van eenzaamheid in de hand helpen. Zeker in een tijd waarin de dagelijkse routine even wegvalt", zegt Linssen.
Zwakte
Eenzaamheid speelt natuurlijk niet alleen in de zomer of rond de feestdagen een rol. Yzanne Caelen (17) uit Venray kwam twee jaar geleden thuis te zitten met een depressie en een burn-out door mentale gezondheidsproblemen: een angst- en paniekstoornis. "Toen ik thuis kwam te zitten, kon ik nergens heen. Ik kwam niet buiten de deur, dat was niet veilig voor mijn gevoel. Door mijn mentale gezondheid kon ik geen contact blijven houden met vrienden. Het kostte mij te veel energie om bijvoorbeeld aan appje te sturen. Dat creëert een stukje onbegrip bij pubers. Er heerst namelijk toch nog een groot taboe op mentale gezondheid: 'Waarom kan je niet appen? Waarom kan je niet afspreken?' Dan word je direct afgekeurd. Het wordt als een zwakte gezien."
Uit de Gezondheidsmonitor 2024 blijkt dat juist bij de jongste leeftijdsfase (18-24 jaar) eenzaamheid veel voorkomt en ernstige eenzaamheid zelfs meer tussen 18-39 jaar dan bij de oudste leeftijdsgroepen. "Als je kijkt naar de groepen tussen de 13 en pakweg 25 jaar, zie je dat er meer gevoelens van eenzaamheid worden ervaren. Daarna neemt het weer af, en aan het eind van het leven, vanaf 75 jaar, neemt het weer toe", legt Linssen uit.
Strand
Volgens Linssen kun je ook zeker wat zelf doen om je minder eenzaam te voelen. "Herkennen en zelf proberen in actie te komen. Hele diepe eenzaamheid los je niet zomaar op. Maar als je je eenzamer voelt in de zomer is het belangrijk om dingen te blijven ondernemen die jij graag doet. Ga bijvoorbeeld alleen naar het strand, als je dat leuk vindt, dit kan natuurlijk ook iets anders zijn. Je krijgt zelfvertrouwen als je dat doet."
Voor Yzanne stond de tijd voor haar gevoel stil toen ze haast niet meer de deur uitkwam. "Ik zit in een ontzettend liefdevol gezin waarin iedereen midden in de maatschappij staat — ze hebben allemaal eigen bedrijven. Je ziet dus gewoon dat iedereen doorgaat, maar mij lukte dat toen even niet, en dat zorgde voor veel frustratie. Om toch af en toe buiten te komen, ging ik naar Stichting Join Us. Daar kwam ik in contact met mensen, zonder dat er een hoge drempel was. En als bonus had ik dan ook een uitje, omdat ik altijd thuis zat. Ook mijn ouders stimuleerden me om naar Join Us te gaan", legt Yzanne uit.
Acceptatie
Join Us zet zich in om eenzaamheid bij jongeren bespreekbaar te maken en effectief aan te pakken. Voor Yzanne is Join Us een plek waar ze een keer in de twee weken zichzelf kan zijn, buiten het huis. "Je komt binnen, je verzamelt en je checkt in. Hoe gaat het ermee? Hoe zit je erbij? Je zit bij leeftijdsgenoten, de een heeft een sociaal laag leven en weer een ander gaat niet naar school. We zoeken allemaal hetzelfde: een stukje acceptatie en begrip vanuit de maatschappij."
Yzanne heeft naast Join Us veel hulp gehad. "Met medicatie kom je onder andere uit je depressie, en je gaat aan het werk met je angst- en paniekstoornis. Het gaat gelukkig nu bergopwaarts." Voor haar is vakantie dan ook leuk, maar het haalt de jongere wel uit haar routine. "Vakantie is heerlijk, maar eigenlijk niet handig, je moet de routine weer terugkrijgen als je weer thuis bent", sluit Yzanne af.