Wat kun je doen om een drenkeling te helpen?

In Venlo wordt sinds zondagochtend gezocht naar twee vermiste mannen die in de Maas terecht zijn gekomen. Zij sprongen het water in toen een telefoon in het water viel. De sterke stroming voerde hen mee.

Zie je dat iemand in het water valt of dat een zwemmer hulp nodig heeft? Dan is het belangrijk om meteen in actie te komen. Roep om hulp en bel onmiddellijk 112. "Vertel zo precies als mogelijk waar je bent, wat de situatie is en welke kant de drenkeling op stroomt", legt een woordvoerder van Brandweer Noord-Limburg uit.

"Spring als omstander niet zomaar zelf het water in", zegt de woordvoerder. "Dan heb je namelijk kans om zelf onderkoeld te raken." Het risico is daarop met de huidige temperaturen erg groot, ook als de zon schijnt. Verder wordt de sterke stroming van de Maas en haar vertakkingen soms door mensen onderschat.

Als drenkeling moet je je energie sparen en niet tegen de stroom in zwemmen. Je kunt het beste meedrijven met de hevige stroming. De stroom is momenteel heel erg sterk. De afvoer is 450 kuub per seconden, normaal is dat in de zomer 40 tot 50 kuub per seconde. "Daar is niet tegenop te zwemmen. Zwem of drijf met de stroom mee, probeer langzaam naar de kant te gaan. En grijp alles wat je tegenkomt om jezelf te stoppen." Ow en trek de aandacht: zwaai en schreeuw.

Volgens de brandweer zouden omstanders dus alleen kunnen helpen door bijvoorbeeld een touw uit te gooien of een tak naar de drenkeling uit te steken, als zoiets voorhanden is. "Je zou ook een touw aan iemand kunnen bevestigen om zelf naar het slachtoffer toe te gaan, maar dat is wel risicovol." In geval van nood zou deze persoon dan aan het touw teruggetrokken kunnen worden. Of in ieder geval niet verder stromen. Want drenkelingen kan zich enkele tientallen meters per minuut verplaatsen. En dus kilometers verderop raken.

Lukt het om het slachtoffer uit het water te halen, controleer dan de ademhaling. Ademt de drenkeling niet, laat iemand dan 112 bellen. Begin ondertussen met beademen en reanimeren. Ben je alleen? Het Rode Kruis raadt aan om eerst een minuut te beademen en reanimeren (5 beademingen, 30 borstcompressies en 2 beademingen), en daarna het noodnummer te bellen. Ook is het belangrijk om de drenkeling zo warm als mogelijk te houden.

Ook als de situatie relatief goed uitziet en de drenkeling zonder klachten uit het water lijkt te komen, is het belangrijk dat deze persoon de huisarts bezoekt. Er kan volgens het Rode Kruis water in de longen terecht zijn gekomen, waardoor binnen 48 uur gevaarlijke complicaties kunnen optreden.

Leon Eummelen van de brandweer Zuid-Limburg legde afgelopen jaar uit hoe de brandweer te werk gaat als een melding van een drenkeling binnenkomt bij de meldkamer. "Het is in eerste instantie afhankelijk waar de melding precies binnenkomt: bij de politie, de brandweer of de ambulance." Al die diensten kunnen direct actief worden. Eummelen: "Bij een persoon te water worden er altijd twee duikteams opgeroepen. Dat is ons beleid, alleen heeft een duikteam dat bestaat uit vrijwilligers, wel een opkomsttijd. Die zijn er meestal niet binnen twee minuten."

Na een bepaalde tijd spreken de hulpdiensten niet meer van een reddingsoperatie, maar een bergingsoperatie. In 2022 verdronken in Nederland 41 mensen na een val in een buitenwater, zoals een rivier. Dat blijkt uit informatie van het CBS. Cijfers over het aantal mensen dat levend uit het water komt, zijn niet beschikbaar.

De reddingswerkers gaan dus altijd door met zoeken, ook als de hoop op een levende drenkeling is opgegeven. In het geval van de vermiste man in Venlo, vooral voor nabestaanden. "De ervaring leert dat de meeste lichamen altijd gevonden worden. Vaak wel enkele kilometers stroomafwaarts."